Αυτόματη μέτρηση αρτηριακής πίεσης

417

Είναι γνωστά τα προβλήματα που υπάρχουν με την κλασσική μέθοδο μέτρησης της αρτηριακής πίεσης στο ιατρείο είτε ακροαστική είτε ημιαυτόματη ταλαντωσιμετρική. Η μέθοδος είναι ακριβής όταν πραγματοποιηθεί με αυστηρή τήρηση των κανόνων τέλεσης, αλλά δεν μπορεί να ανιχνεύσει την υπέρταση λευκής μπλούζας και επίσης τα αποτελέσματα των μετρήσεων είναι ψηλότερα από τις μετρήσεις εκτός ιατρείου. Η ακρίβεια της μεθόδου επηρεάζεται από πλήθος παραγόντων, όπως η συζήτηση κατά τη διάρκεια της μέτρησης, η λήψη μόνο μιας μέτρησης, η απουσία ηρεμίας πριν τη μέτρηση, η προτίμηση ψηφίου. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι να διαπιστώνεται πίεση κατά 9/6 mmHg ψηλότερη στην συνήθη κλινική πράξη απ’ ότι σε ερευνητικό περιβάλλον όπου τηρούνται όλοι οι κανόνες. Έτσι λοιπόν η μέτρηση στο ιατρείο θεωρείται η κατώτερη μέθοδος μέτρησης συγκριτικά προς τη μέτρηση στο σπίτι και την 24ωρη καταγραφή και έχει την χειρότερη προγνωστική αξία.

Στη μελέτη SPRINT, της οποίας τα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν πρόσφατα, για τον καθορισμό του βέλτιστου στόχου θεραπείας ως μέθοδος μέτρησης χρησιμοποιήθηκε η αυτόματη μέτρηση αρτηριακής πίεσης AOBP, Automated Office Blood Pressure measurement). Για τις μετρήσεις χρησιμοποιήθηκε η ταλαντωσιμετρική αυτόματη συσκευή Omron HEM-907 και οι ασθενείς κατά τη διάρκεια της μέτρησης ήταν μόνοι τους, χωρίς την παρουσία ιατρού, σε ένα θάλαμο. Προηγείτο ηρεμία 5 λεπτών και κατόπιν η συσκευή ενεργοποιείτο για την πραγματοποίηση 3 αυτόματων μετρήσεων, με μεσοδιάστημα ενός λεπτού. Στο τέλος των μετρήσεων η συσκευή αυτόματα υπολόγιζε το μέσο όρο των 3 μετρήσεων, ο οποίος ήταν και το τελικό αποτέλεσμα της μέτρησης.

Η μέθοδος αυτή δεν είναι καινούργια. Πρωτοδοκιμάστηκε αρκετά χρόνια πιο πριν στον Καναδά με μια άλλη συσκευή, την BpTRU (VSM MedTech), ένα ηλεκτρονικό ταλαντωσιμετρικό πιεσόμετρο, το οποίο είχε την ικανότητα να μετρά αυτόματα την πίεση 6 φορές (1 αρχική δοκιμαστική και 5 ακόλουθες με μεσοδιάστημα ενός ή περισσοτέρων λεπτών) με τον ασθενή μόνο του σε ένα δωμάτιο. Ο στόχος ήταν να μειωθεί το φαινόμενο λευκής μπλούζας, αφού οι μετρήσεις γίνονταν χωρίς την παρουσία ιατρικού προσωπικού. Ακολούθησε η κατασκευή της συσκευής Omron HEM-907 και αργότερα της Microlife WatchBP Office, όλες πιστοποιημένες για αυτόματη μέτρηση.

Τα αρχικά πλεονεκτήματα αυτών των συσκευών ήταν μεγαλύτερη ακρίβεια και επαναληψιμότητα στη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης χωρίς να απαιτείται μεγάλη εκπαίδευση του προσωπικού. Ακολούθησαν αρκετές μελέτες σύγκρισης της μεθόδου με την κλασσική μέτρηση ιατρείου αλλά και με τις μετρήσεις εκτός ιατρείου (σπίτι και 24ωρη καταγραφή). Τα αποτελέσματα της αυτόματης μέτρησης ήταν σταθερά χαμηλότερα συγκριτικά προς την συμβατική μέτρηση ιατρείου και σχεδόν πάντα ισοδύναμα προς τις μετρήσεις στο σπίτι και την αρτηριακή πίεση ημέρας στην 24ωρη καταγραφή.

Σε μια μελέτη συσχέτισης με βλάβη σε όργανα-στόχους η αυτόματη μέτρηση, όπως και η πίεση ημέρας της 24ωρης καταγραφής, συσχετίστηκε καλύτερα με την υπερτροφία αριστερής κοιλίας συγκριτικά προς την κλασσική μέτρηση ιατρείου.

Έχουν πραγματοποιηθεί μελέτες της αυτόματης μέτρησης σε διάφορες τοποθεσίες, όπως ιατρεία γενικών ιατρών, ιατρεία ειδικών υπερτασιολόγων, αίθουσες αναμονής ιατρείων, αλλά και φαρμακεία. Σε όλες το αποτέλεσμα δεν επηρεαζόταν από την τοποθεσία αρκεί ο ασθενής κατά τη διάρκεια της μέτρησης να παραμένει ήσυχος και μόνος σε ένα δωμάτιο.

Αξιοσημείωτα είναι τα εξής:

  1. Δεν χρειάζεται να προηγείται ηρεμία 5 λεπτών του ασθενούς πριν την αυτόματη μέτρηση. Σε αρκετές μελέτες που προηγήθηκε ηρεμία 5 λεπτών διαπιστώθηκε αρτηριακή πίεση χαμηλότερη κατά 7 mmHg συγκριτικά προς την πίεση ημέρας της 24ωρης καταγραφής. Η απομόνωση του ασθενούς σε ένα δωμάτιο είναι αρκετή.
  2. Η αυτόματη μέτρηση δεν χρειάζεται να πραγματοποιηθεί πάνω από μια φορά στην ίδια επίσκεψη.
  3. Ως όριο υπέρτασης τίθεται το >135/85 mmHg.

Στις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Υπέρτασης του 2013 μνημονεύονται τα πλεονεκτήματα της μεθόδου και συνιστάται ότι εάν είναι εφικτή η αυτόματη μέτρηση βελτιώνει την επαναληψιμότητα και φέρνει τα αποτελέσματα των μετρήσεων του ιατρείου πιο κοντά στην πίεση σπιτιού και την πίεση ημέρας της 24ωρης καταγραφής.

Ένα πρόβλημα είναι το αυξημένο κόστος αγοράς των 3 συσκευών που αναφέρθηκαν, το οποίο κυμαίνεται στα 400 – 700 ευρώ για κάθε μια.

Βιβλιογραφία

Myers MG. Eliminating the human factor in office blood pressure measurement. J Clin Hypertens (Greenwich)
2014; 16:541.

Lamarre­Cliché M, Cheong NN, Larochelle P. Comparative assessment of four blood pressure measurement methods in hypertensives. Can J Cardiol 2011; 27:455.

Mancia G, et al. 2013 Practice guidelines for the management of arterial hypertension of the European Society of Hypertension (ESH) and the European Society of Cardiology (ESC): ESH/ESC Task Force for the Management of Arterial Hypertension. J Hypertens. 2013;31(10):1925

Myers MG. A Short History of Automated Office Blood Pressure – 15 Years to SPRINT. The Journal of Clinical Hypertension. 2016; 18(8): 721–724

Myers MG, Campbell NRC. Unfounded concerns about the use of automated office blood pressure measurement in SPRINT. Journal of the American Society of Hypertension 10(12) (2016) 903–905

Myers MG. Automated office blood pressure measurement in primary care. Can Fam Physician 2014;60:127-32